Παρασκευή 4 Ιουνίου 2010

Οι μίζες ήταν απλώς το εισιτήριο για το μεγάλο φαγοπότι...

Σπατάλες δισεκατομμυρίων ευρώ καλύπτονται πίσω από τη συζήτηση και τις καθυστερημένες έρευνες για τις μίζες της Siemens (και άλλων...) προς το πολιτικό σύστημα. Την ίδια ώρα που οι βουλευτές διαπιστώνουν (δήθεν έκπληκτοι) πως μεγάλοι προμηθευτές του δημοσίου είχαν διαβρώσει πλήρως τους αρμοδίους για την προστασία του δημοσίου χρήματος, όπως οι πολιτικοί προϊστάμενοι και τα υπηρεσιακά στελέχη υπουργείων, οι πάντες ασχολούνται με τα 50 - 100 εκατ. ευρώ που μοιράστηκαν την τελευταία 20ετία. Ετσι παραλείπουν να αναφέρουν πως οι μίζες ήταν μόνο η κορυφή του παγόβουνου και στην ουσία επέτρεψαν τη διασπάθιση δεκάδων δισ. ευρώ από εργολάβους και άλλα καρτέλ στα οποία συμμετείχαν ισχυροί εγχώριοι και διεθνείς όμιλοι.

Η πολιτική τάξη εμφανίζεται διατεθειμένη να υπολογίσει, μέχρι ...ευρωλεπτού, τις μίζες που έλαβαν διάφοροι ατυχείς πρώην υπουργοί ή βουλευτές που έχουν πέσει εδώ και χρόνια στην ξέρα της αφάνειας. Ομως, ούτε η κυβέρνηση, ούτε η αντιπολίτευση, δείχνουν διατεθειμένες να προχωρήσουν σε πραγματικό απολογισμό του κόστους αρκετών από τα "πανηγύρια" των δύο τελευταίων δεκαετιών, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες, τα μεγάλα έργα υποδομής (Εγνατία, ΠΑΘΕ, σιδηρόδρομοι, κλπ) και τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης (ΚΠΣ). 
 
Στα περισσότερα "πανηγύρια" συμμετείχαν και όσοι σήμερα εμφανίζονται ως διακινητές μαύρου πολιτικού χρήματος (Siemens, κλπ). Η μίζα ήταν το εισιτήριο για το μεγάλο πάρτι...
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα: Μέχρι σήμερα δεν υπήρξε ουσιαστικός απολογισμός του πραγματικού κόστους το οποίο υπολογίζεται σε επίπεδα κοντά στα 15 δισ., όταν το 2000 προβλέπονταν πως θα κυμανθεί κοντά στα 2,7 δισ. ευρώ. Και το τεράστιο κόστος για την ελληνική οικονομία (σε σύγκριση με τα περιορισμένα οφέλη, τις εγκαταστάσεις που "σαπίζουν" αναξιοποίητες, κλπ) είναι η μία πλευρά του νομίσματος. Το δημόσιο επιβαρύνθηκε ακόμα περισσότερο επειδή τα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια ολοκλήρωσης των ολυμπιακών έργων επέτρεψαν σε διάφορους αετονύχηδες να ξεψαχνίσουν τον κρατικό προϋπολογισμό.

Είναι χαρακτηριστικό πως ολυμπιακά έργα ανατίθονταν με σχεδόν μηδενική έκπτωση (0,1%!), οι υπερβάσεις ήταν κοινός τόπος, ενώ ακόμα και σήμερα ορισμένα δεν έχουν αποπληρωθεί.  Κορυφαίο παράδειγμα η ανάθεση, 12 μήνες πριν τους Αγώνες, της επέκτασης του προαστιακού στο τμήμα Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρών - Πειραιάς στην κοινοπραξία ΑΚΤΩΡ - ΤΕΡΝΑ - Siemens με μηδενική έκπτωση. Υποτίθεται πως το έργο θα παραδίδονταν σε οκτώ μήνες, δηλαδή πριν τους Ολυμπιακούς. Εχουν περάσει σχεδόν οκτώ χρόνια και ουδείς γνωρίζει πότε θα ολοκληρωθεί και πόσο θα κοστίσει (βλ. σχετικό ρεπορτάζ).

Η τακτική του "μαύρου κουτιού" δεν εφαρμόστηκε μόνο στους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά και σε κρίσιμα έργα που απορρόφησαν δεκάδες δισ. ευρώ τα τελευταία χρόνια, όπως οι οδικοί άξονες (Εγνατία Οδός, ΠΑΘΕ), το σιδηροδρομικό δίκτυο και διάφορα προγράμματα του ΚΠΣ. 
 
Ουδείς γνωρίζει, για παράδειγμα, πόσο κόστισε η Εγνατία Οδός η εκμετάλλευση της οποίας πρόκειται να παραχωρηθεί σε ιδιώτες. Ο Σ. Λαμπρόπουλος, για αρκετά χρόνια ανώτερο στέλεχος της Εγνατίας Οδού ΑΕ, που διαχειρίζεται τα έργα στον οδικό άξονα, είναι σήμερα Γεν. Γραμματίας Συγχρηματοδοτούμενων Εργων στο υπουργείο Υποδομών. Αντίστοιχη η εικόνα και στο σιδηροδρομικό δίκτυο, για την αναβάθμιση του οποίου σπαταλήθηκαν περί τα 15 δισ. αλλά ούτε το τμήμα Αθήνα - Θεσσαλονίκη δεν υποστηρίζει πλήρως ηλεκτροκίνηση!

Τρίτη 18 Μαΐου 2010

Υπάρχει ελπίς...

Από την ανακοίνωση για τη χθεσινή συνάντηση του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου με επιχειρηματίες ή στελέχη επιχειρήσεων προκύπτει πως υπάρχουν (έστω και δεύτερης - τρίτης γενιάς) πατριωτάκια που μπορούν να βάλουν πλάτη. Κάποιοι από αυτούς, όπως ο Πάρης Μουράτογλου, πρόεδρος του γαλλικού κολοσσού EDF-Energies Novelles, επενδύουν ήδη στη χώρα τους. Για όσους δεν το γνωρίζουν, ο Μουράτογλου ξεκίνησε μια μικρή εταιρεία ανανεώσιμων στη Γαλλία την οποία εξαγόρασε στη συνέχεια η γαλλική ΔΕΗ (η EDF) και σήμερα ο ίδιος διευθύνει την ενιαία επιχείρηση για τις ΑΠΕ.

Στη χθεσινή συνάντηση του πρωθυπουργού παρευρέθησαν οι: Yannis Anagnostakis General Manager, Jumeirah Emirates Towers, Dubai, Maria Livanos-Cattaui Former Seretary General, International Chamber of Commerce, Switzerland, Andrew Liveris CEO, The Dow Chemical Company, USA, Chris Papachristophorou CEO, RREEF Global Opportunistic Investments, UK, Michael Patsalos-Fox Chairman - Americas Region, McKinsey&Company, USA, George Sakellaris CEO, Ameresco, USA, Evangelos Simoudis Managing Director, Trident Capital, USA, Paris Mouratoglou Chairman, EDF - Energies Novvelles, France.

Σάββατο 24 Απριλίου 2010

Εικόνες ελληνικών υπουργείων το 2014




"Αρχισαν να καταφθάνουν τα πρώτα όρνια που ξεσηκώθηκαν απ' τη μαρκίζα του νοσοκομείου των φτωχών, όπου λαγοκοιμόταν πάντα"...


"Το Σαββατοκύριακο τα όρνια μπήκαν, απ' τα μπαλκόνια, στο Προεδρικό μέγαρο, κατέστρεψαν με τα ράμφη τους τις συρμάτινες σίτες στα παράθυρα και ταρακούνησαν με τα φτερά τους το στάσιμο χρόνο εκεί μέσα και, τα ξημερώματα της Δευτέρας, η πόλη ξύπνησε από λήθαργο αιώνων με μια χλιαρή, απαλή αύρα που ανάδινε αποφορά κάποιου σπουδαίου νεκρού και σαπίλα μεγαλείου. Μόνο τότε τολμήσαμε να μπούμε χωρίς πολιορκία, όπως ήθελαν οι πιο αποφασιστικοί, στα μισογκρεμισμένα τείχη, οχυρωμένα με πέτρα, χωρίς να ρίξουμε με βοϊδολαιμαριές την κύρια είσοδο, όπως πρότειναν άλλοι, γιατί ήταν αρκετή μια σπρωξιά για να υποχωρήσουν, με τους μεντεσέδες τους, οι σιδερόφραχτες πόρτες που στα ηρωικά χρόνια είχαν αντέξει στις μπομπάρδες του Γουίλιαμ Δαμπιέρ. Ηταν σαν να μπαίναμε σε ατμόσφαιρα άλλης εποχής, γιατί ο αέρας ήταν πιο αραιός στα πηγάδια με τα ερείπια από το απέραντο λημέρι της εξουσίας και η σιωπή ήταν πιο παλαιά και τα πράγματα μόλις που ξεχώριζαν μέσα στο εξασθενημένο φως."

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές: "Το φθινόπωρο του πατριάρχη"




Παρασκευή 23 Απριλίου 2010

Ο πρωθυπουργός ανάβει λαμπάδα στον Αη ΕμΕφ!

Είχε κάνει τάμα να γίνει δήλωση περί ΔΝΤ από Καστελόριζο;

Τι ζητάει το ΔΝΤ; Τα αυτονόητα!

Βασικές κατευθύνσεις και προτάσεις από την Τεχνική Βοήθεια του ΔΝΤ για τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης και της φορολογικής διοίκησης στην Ελλάδα


Προκλήσεις

Οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά η Κυβέρνηση στο πλαίσιο μιας βιώσιμης δημοσιονομικής προσαρμογής είναι οι εξής:
• Αδύναμοι θεσμοί στη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών
• Αδυναμία του φορολογικού συστήματος να εξασφαλίσει ένα αποδεκτό επίπεδο συμμόρφωσης
Συνεπώς υπάρχει, άμεση ανάγκη για διαρθρωτικές αλλαγές και μέτρα – άμεσα και μεσοπρόθεσμα – που θα βοηθήσουν στην ανάκτηση της αξιοπιστίας και την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.

Δημοσιονομική Διαχείριση – Προϋπολογισμός

Η προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στον κρατικό προϋπολογισμό, όμως οι μεγάλες υπερβάσεις δαπανών αφορούν κυρίως τη γενική κυβέρνηση (υγεία και ασφαλιστικό σύστημα).

Οι άμεσες ενέργειες για την ανάκτηση του ελέγχου των δημοσίων οικονομικών πρέπει να περιλαμβάνουν:
• Δημοσιονομικό έλεγχο και κοινοποίηση των στοιχείων σε μηνιαία και τριμηνιαία βάση περιλαμβάνοντας και τα στοιχεία της γενικής κυβέρνησης (άμεσα).
• Έλεγχο των δαπανών με παρακολούθηση των δεσμεύσεων και των υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται από τους φορείς του δημοσίου (άμεσα).
• Βελτίωση της διαδικασίας κατάρτισης και παρακολούθησης, με την παρουσίαση στο Κοινοβούλιο μιας δημοσιονομικής στρατηγικής με συγκεκριμένους δημοσιονομικούς στόχους για το Κράτος, τα Ασφαλιστικά Ταμεία και τους ΟΤΑ (τον Ιούνιο) και με εναρμόνιση της διαδικασίας κατάρτισης του προϋπολογισμού στο Κράτος, στους ΟΚΑ και στους ΟΤΑ.
• Μετάφραση του προϋπολογισμού και των δημοσιονομικών στόχων σε ανώτατα όρια πιστώσεων ανά Υπουργείο για το 2011 (Ιούνιος).
• Προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου με αναθεώρηση του Νόμου του 1995 ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν οι παραπάνω αλλαγές (Ιούνιος).

Η μεσοπρόθεσμη στρατηγική για τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης πρέπει να περιλαμβάνει:
• Υιοθέτηση ενός μεσοπρόθεσμου προγράμματος αλλαγών ώστε να είναι σαφές προς όλες τις κατευθύνσεις ο τελικός στόχος και η κατεύθυνση:
 Το Υπουργείο Οικονομικών πρέπει να είναι υπεύθυνο και υπόλογο για το σχεδιασμό και την εφαρμογή της δημοσιονομικής πολιτικής της γενικής κυβέρνησης.
 Το ΓΛΚ πρέπει να λειτουργεί και προληπτικά (δημοσιονομικός έλεγχος) και προγραμματικά (δημοσιονομική πολιτική, κατάρτιση προϋπολογισμού και παρακολούθηση).
 Τα Υπουργεία πρέπει να έχουν περισσότερο έλεγχο επί του προϋπολογισμού τους, ασκώντας την καθημερινή δημοσιονομική διαχείριση (αύξηση της αποδοτικότητας).
 Το Κοινοβούλιο πρέπει να έχει ενισχυμένη εποπτεία και έλεγχο επί του προϋπολογισμού της Γενικής Κυβέρνησης.
 Το νέο θεσμικό πλαίσιο για τον προϋπολογισμό πρέπει να θωρακίζει θεσμικά τις νέες αρμοδιότητες και διαδικασίες.


Φορολογική Διοίκηση

Οι κύριες προκλήσεις για το φορολογικό σύστημα στην Ελλάδα είναι:
• Η υψηλή φοροδιαφυγή και διαφθορά.
• Οι διαρθρωτικές αδυναμίες στη διαχείριση της φορολογικής συμμόρφωσης που επιτείνει τα χρόνια προβλήματα και καθιστά άμεση την ανάγκη ανάκτησης του ελέγχου του συστήματος από τη διοίκηση.
• Οι προσπάθειες της κυβέρνησης για τη βελτίωση της συλλογής πρέπει να υποστηριχθούν από την αναμόρφωση της φορολογικής διοίκησης και την αποκατάσταση της συμμόρφωσης.
• Χρειάζεται να γίνει δημόσια γνωστή η στρατηγική για την καταπολέμηση της μόνιμης φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της συμμόρφωσης.
• Χρειάζεται να υπάρξουν νέες δομές διαχείρισης του έργου της μετάβασης σε ένα αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα όπως:
 Η δημιουργία ομάδας δράσης για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στο Υπουργείο Οικονομικών, διοικούμενη και υποστηριζόμενη σε υψηλό επίπεδο.
 Η δημιουργία μιας επιτελικής ομάδας με τη συμμετοχή των συναρμόδιων Γενικών Γραμματέων.


Οι άμεσες προτεραιότητες για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής να διαλυθεί η άκρατη φοροδιαφυγή πρέπει να περιλαμβάνουν:
• Πρόγραμμα ελέγχων, που να περιλαμβάνει αυστηρές ποινές και διώξεις για τις βαριές μορφές παραβάσεων: π.χ., το 75% των ελεύθερων επαγγελματιών (π.χ. γιατροί, συμβολαιογράφοι, μηχανικοί, δικηγόροι) δηλώνουν ετήσιο εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο όριο.
• Πρόγραμμα για την διασφάλιση των εισπράξεων εσόδων από τους φορολογούμενους με τα μεγαλύτερα εισοδήματα.
• Πρόγραμμα ενίσχυσης των μηχανισμών είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών από τους μεγαλύτερους οφειλέτες.
• Πρόγραμμα για την ενίσχυση της συμμόρφωσης μέσα από τη δήλωση και την πληρωμή φόρων: π.χ. το 30% των οφειλετών ΦΠΑ δεν έχουν καταθέσει δήλωση.
• Αυστηρό πρόγραμμα για την εφαρμογή των νέων κυβερνητικών πρωτοβουλιών στη φορολογία: λεπτομερή σχέδια εφαρμογής, αποτελεσματική παρακολούθηση της προόδου, και επανεξέταση των αποτελεσμάτων για τη διασφάλιση των πολιτικών στόχων.


Οι διαρθρωτικές αλλαγές για να επιτευχθεί ο στόχος της βιώσιμης συμμόρφωσης πρέπει να περιλαμβάνουν:
• Ενίσχυση της ικανότητας στρατηγικής διοίκησης και σχεδιασμού της Γενικής Γραμματείας Φορολογίας και Τελωνείων.
• Ανάπτυξη και διατήρηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου διαχείρισης κινδύνου φορολογικής συμμόρφωσης: (i) δημιουργία Διεύθυνσης Διαχείρισης Κινδύνων, (ii) δημιουργία Συμβουλίου Συμμόρφωσης υπό το Υπουργείο Οικονομικών, (iii) ανάπτυξη μιας στρατηγικής βάσει του κινδύνου συμμόρφωσης και (iv) ανάπτυξη επιχειρησιακών σχεδίων για την υλοποίηση της στρατηγικής συμμόρφωσης.
• Ουσιαστική βελτίωση της διαχείρισης των ελέγχων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και την αποτροπή φορολογικών παραβάσεων μέσα από ελέγχους με βάση κριτήρια κινδύνου.
• Ανάπτυξη και διατήρηση αποτελεσματικών υπηρεσιών προς τους φορολογούμενους με τη δημιουργία ειδικής Διεύθυνσης και με την ανάπτυξη στρατηγικής για τις φορολογικές υπηρεσίες.
• Ουσιαστική ενίσχυση της ικανότητας της Γενικής Γραμματείας Φορολογίας και Τελωνείων στη διαχείριση των κεντρικών φορολογικών λειτουργιών και ενίσχυση του ρόλου της κεντρικής υπηρεσίας σε επίπεδο σχεδιασμού, ελέγχου και εποπτείας.

Τρίτη 20 Απριλίου 2010

Ο Νίκος Μπελογιάννης για τη διαρκή χρεοκοπία της Ελλάδας

Την περίοδο 1823 - 1922, περίπου το 20% του εθνικού πλούτου της Ελλάδας πήγαινε για την εξυπηρέτηση του χρέους της χώρας, χωρίς να υπολογίζονται τα ετήσια χρεολύσια. Η διαπίστωση ανήκει στον Νίκο Μπελογιάννη, το βιβλίο του οποίου "Το Ξένο Κεφάλαιο στην Ελλάδα" (Εκδόσεις Άγρα) περιέχει σημαντικά στοιχεία για τη διαρκή χρεοκοπία της πατρίδας μας. "Οποιος θελήσει να ανιστορήσει τούτη την περίοδο, πολλές φορές θα χρειαστεί να ζητήσει στους ξένους τοκογλύφους και στα κράτη που τους προστάτευαν τις αιτίες για πολλές συμφορές που βρήκαν τη χώρα μας" γράφει ο Μπελογιάννης ο οποίος παρουσιάζει ανάγλυφα τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα φορτώθηκε (από τις κυβερνήσεις της εποχής) με τεράστια δάνεια.

Με βάση υπολογισμούς του ιδίου, οι οποίοι βασίζονται σε σύγκριση σχετικών εκτιμήσεων από γνωστούς οικονομολόγους όπως ο Αγγελόπουλος και ο Βαρβαρέσος, η Ελλάδα δανείστηκε,  κατά την περίοδο 1823 - 1922, περίπου 1.997 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα, είχε ήδη πληρώσει 2.204 εκατομμύρια και χρωστούσε άλλα 2.000 εκατομμύρια το 1922...

Ανεξάρτητα από την πολιτική τοποθέτηση του Μπελογιάννη, το βιβλίο περιέχει αρκετά στοιχεία. Μάλιστα ο ίδιος ο συγγραφέας έφτιαξε ωραίους πίνακες με ΟΛΑ τα δάνεια που έλαβε η χώρα στα πρώτα 100 χρόνια της ανεξαρτησίας της.

Στη σελίδα 310, για παράδειγμα, έχει ένα δισέλιδο πίνακα με τα πρώτα δάνεια που έλαβε η χώρα μέχρι το 1893 από τον οποίο προκύπτει πως το μέσο επιτόκιο δανεισμού (το "πραγματικό" όπως λέει και ο Μπελογιάννης) ήταν κοντά στο 6,7% (δηλαδή όσο μας δανείζουν σήμερα οι αγορές, αλλά υψηλότερα απ' ότι μας δανείζουν οι Ευρωπαίοι και το ΔΝΤ). Την περίοδο εκείνη τα συνολικά δάνεια που έλαβε η χώρα ανήλθαν σε 766,9 εκατ. γαλλικά φράγκα, αλλά στην Ελλάδα ήρθαν τα 531,2 γιατί τα υπόλοιπα ήταν προμήθειες...

Από το 1893 έως το 1922 η Ελλάδα έλαβε άλλα 985,2 εκατ. γαλλικά φράγκα μέσω δανεισμού με μέσο επιτόκιο περί το 4,5%.

Σε κάθε πίνακα περιέχονται και σχόλια του Ν. Μπελογιάννη για το που πήγαν τα διάφορα δάνεια. "Δήθεν για εξοπλισμούς" γράφει για το Δάνειο Εθνικής Αμυνας του 1907, ενώ για τα περίφημα Δάνεια Ανεξαρτησίας γράφει πως "τα 'φαγαν σχεδόν στο σύνολό τους οι ξένοι τοκογλύφοι και τυχοδιώκτες και οι ντόπιοι αστοκοτζαμπάσηδες"...